آسم در سگ ها چیست؟
آسم در سگها یکی از بیماریهای مربوط به مجاری تنفسی و ریه است که باعث تنگی نفس، خسخس سینه و نفسنفس زدن میشود. در واقع آسم یک نوع حساسیت تنفسی است که بر اثر تماس سگ با یک ماده آلرژیزا ایجاد میشود و در نتیجه آن، راههای هوایی دچار التهاب، انقباض و اسپاسم میشوند.
نکته مهم این است که آسم در سگها بهمراتب کمشیوعتر از گربههاست و جزء بیماریهای خیلی رایج در سگها محسوب نمیشود، اما در صورت بروز، میتواند خطرناک و حتی اورژانسی باشد.
این بیماری معمولاً در سگهای میانسال و برخی سگهای جوان دیده میشود و طبق گزارشها، سگهای نژاد کوچکجثه کمی بیشتر در معرض این مشکل قرار دارند.
علائم آسم در سگها (نشانه های مشکلات تنفسی)
علائم مشکلات تنفسی و آسم در سگ میتواند شبیه بسیاری از بیماریهای دیگر باشد، برای همین تشخیص دقیق دامپزشک بسیار ضروری است. از شایعترین علائم آسم در سگ میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- سرفههای مداوم یا مزمن
- کم شدن انرژی و بیحالی
- دشواری در تنفس (اغلب بهصورت ناگهانی و شدید)
- تنفس سریع و پیدرپی
- نفسنفس زدن شدید با دهان باز
- خسخس کردن سینه سگ هنگام نفس کشیدن
- آبی شدن لثهها و زبان (نشانه کمبود اکسیژن و وضعیت اورژانسی)
- کاهش اشتها و بیمیلی به غذا
اگر سگ شما هر یک از این علائم را نشان میدهد، در اولین فرصت با دامپزشک تماس بگیرید.
(برای پیدا کردن دامپزشکی های اطراف خود کلیک کنید)
ب
انواع آسم و خس خس سینه در سگ ها
در سگها معمولاً دو نوع وضعیت با علائم شبیه آسم دیده میشود:
1. آسم آلرژیک (حساسیتی)
در این نوع، سیستم ایمنی سگ به یک ماده محرک محیطی واکنش شدید نشان میدهد؛ درست مثل انسانهایی که به گرده گل، گرد و غبار یا مواد شیمیایی حساس هستند. این واکنش آلرژیک باعث میشود:
- مجاری تنفسی سگ ملتهب شود
- راههای هوایی تنگ و اسپاسمیک شوند
- خسخس، سرفه و تنگی نفس بروز کند
این نوع آسم، همان چیزی است که بیشتر ما با آن آشنا هستیم، یعنی آسم حساسیتی یا آلرژیک.
2. آسم قلبی در سگها
اصطلاح «آسم قلبی» اولینبار توسط پزشکی به نام جیمز هوپ در سال ۱۸۳۳ استفاده شد.
نکته مهم:
آسم قلبی در واقع خودِ آسم نیست، بلکه مجموعهای از علائمی است که بهدلیل بیماریهای قلبی ایجاد میشود و خیلی شبیه آسم و مشکلات تنفسی به نظر میرسد.
در آسم قلبی، مشکل اصلی در قلب سگ است، اما بهصورت:
- تنگی نفس
- سرفه
- خسخس سینه
خودش را نشان میدهد.
تشخیص آسم در سگ ها چگونه انجام می شود؟
برای تشخیص آسم در سگ، دامپزشک بهطور معمول این مراحل را طی میکند:
معاینه بالینی کامل
- گوش دادن به صدای ریه و قلب
- بررسی رنگ لثهها (نشانه اکسیژنرسانی)
- مشاهده وضعیت تنفس و سرفه
سایر بیماریها
چون بسیاری از بیماریها علائم مشابه آسم دارند، دامپزشک ابتدا باید بیماریهایی مثل:
- کرم قلب در سگ
- بیماریهای قلبی
- عفونتهای باکتریایی ریه (پنومونی)
- برونشیت مزمن
را بررسی و رد کند.
آزمایشهای تکمیلی
بسته به شرایط سگ، ممکن است موارد زیر پیشنهاد شود:
- آزمایش خون و تست کرم قلب
- رادیوگرافی (عکسبرداری از قفسه سینه با اشعه ایکس)
- در بعضی موارد خاص، تستهای پیشرفتهتر تنفسی یا قلبی
آیا درمان آسم در سگ امکان پذیر است؟
بله، در اغلب موارد میتوان آسم سگها را کنترل و مدیریت کرد؛ هرچند ممکن است بهطور کامل “درمان قطعی” نشود، اما با درمان مناسب میتوان:
- علائم را کاهش داد
- از حملات شدید جلوگیری کرد
- جلوی آسیب دائمی ریه را گرفت
آیا سگ ها می توانند از دستگاه استنشاقی آسم استفاده کنند؟
در بعضی از موارد، دامپزشک ممکن است برای سگهای مبتلا به آسم، داروهای استنشاقی تجویز کند.
یکی از داروهایی که در درمان مشکلات تنفسی استفاده میشود، سالبوتامول (Bronchodilator) است.
چگونه می توانم به سگم کمک کنم تا از حملات آسم جلوگیری کند؟
یکی از مهمترین بخشهای مدیریت آسم در سگها، پیشگیری از تماس با محرکها است. برخی از رایجترین محرکهای حمله آسم در سگها عبارتند از:
- گرده گل و گیاهان
- کپکهای محیطی
- گرد و غبار
- دود سیگار و قلیان
- اسپریها و مواد شوینده معطر
- عطرها و خوشبوکنندههای هوا
اگر شما و دامپزشکتان بتوانید تشخیص دهید که چه چیزی محرک اصلی آسم سگ شماست، بهترین کار این است که تا حد امکان از آن دوری کنید یا تماس سگ را با آن کاهش دهید.
چند توصیه مهم برای پیشگیری از آسم و حملات تنفسی در سگ ها:
در حضور سگ سیگار و قلیان نکشید.
ریه سگها بسیار به دود حساس است و قرار گرفتن مداوم در معرض دود میتواند باعث آسیبهای جدی و غیرقابل جبران شود.
استفاده از مواد شوینده و شیمیایی را در محیط زندگی سگ محدود کنید.
حتی مواد شویندهای که «بیبو» هستند، ممکن است برای ریه حیوان تحریککننده باشند، مخصوصاً اگر زیاد و مداوم استفاده شوند.
خانه را تمیز و بدون گرد و غبار نگه دارید.
مخصوصاً اگر سگ شما آسم دارد، تمیز کردن منظم فرش، موکت و جای خواب حیوان مهم است.
از خوشبوکنندههای قوی هوا، اسپری حشرهکش و عطر در نزدیکی سگ استفاده نکنید.
هرچه سگ شما کمتر در معرض این محرکها قرار بگیرد، احتمالاً حملات آسم و خسخس سینه نیز کمتر و خفیفتر خواهد بود.
چه زمانی آسم در سگ اورژانسی است؟
در صورت مشاهده هرکدام از این علائم، فوری با دامپزشک تماس بگیرید یا سگ را به نزدیکترین مرکز درمانی حیوانات ببرید:
- آبی یا خاکستری شدن زبان و لثه
- تلاش شدید برای نفس کشیدن (انقباض شدید شکم و قفسه سینه)
- بیحالی شدید، غش یا ناتوانی در ایستادن
- تنفس بسیار سریع و سطحی برای چند دقیقه متوالی
این حالتها میتوانند نشانه کمبود شدید اکسیژن باشند و نیاز به درمان فوری دارند.
جمع بندی: آسم در سگ ها را جدی بگیرید
- آسم در سگها کمتر از گربهها شایع است اما میتواند خطرناک باشد.
- علائم آن شامل سرفه، خسخس سینه، تنگی نفس، نفسنفس زدن شدید و آبی شدن لثهها است.
- تشخیص آسم باید حتماً توسط دامپزشک و با رد کردن بیماریهایی مثل کرم قلب، بیماری قلبی و عفونتهای ریوی انجام شود.
- درمان آسم سگ شامل داروهای ضدالتهاب و گشادکننده مجاری هوایی است و در مواردی میتوان از داروهای استنشاقی مخصوص حیوانات استفاده کرد.
- خوددرمانی با داروهای انسانی (مثل اسپری آسم انسان) برای سگ بسیار خطرناک است.
- با کاهش تماس سگ با دود، گرد و غبار، مواد شیمیایی و سایر محرکها میتوانید از حملات آسم تا حد زیادی جلوگیری کنید.
